.
A
Adaptacja do wysiłku fizycznego (physical exercise adaptation)
Zmiany funkcjonalne i morfologiczne układów i narządów, doraźne lub długotrwałe, umożliwiające wykonanie określonej pracy fizycznej. Polegają m.in. na zapewnieniu zwiększonej dostawy tlenu i substratów energetycznych do komórek.
Alergia
Nazywana też uczuleniem, objawia się specyficzną odmienną niż zwykle reakcją organizmu na dane substancje pochodzenia roślinnego, zwierzęcego lub chemicznego.
Alkoholizm
Uzależnienie od alkoholu, utrata kontroli nad spożywanymi ilościami. Najczęściej diagnozowana po objawach abstynencyjnych.
Aloes prawdziwy
Wspomaga zachowanie prawidłowej mikroflory przewodu pokarmoweg.
Aminokwasy
Cząsteczki wchodzące w skład białka. Redukują poziom tkanki tłuszczowej, wydzielają insulinę; zapotrzebowanie na ten składnik mają zwłaszcza osoby narażone na duży wysiłek fizyczny.
Amylaza
Enzym, którego aktywność można wykazać w surowicy krwi oraz w moczu, rozkładający skrobię i inne wielocukry. Jest produkowana głównie przez trzustkę, ale powstaje też w gruczołach ślinowych, w śluzówce jelita cienkiego oraz w komórkach jajników i jąder.
Anoreksja
Termin określający psychiczny jadłowstręt. Jest zaburzeniem odżywiania, wywołanym i utrzymanym przez osobę chorą, która celowo znacznie traci wagę i utrzymuje ją na niebezpiecznie niskim poziomem ze względu na zaburzenia poglądu na własne ciało.
Antybiotyk
Lek stosowany do leczenia wszelkiego rodzaju zakażeń bakteryjnych.
Antyoksydanty
Przeciwutleniacze, posiadające zdolność niszczenia wolnych rodników tlenowych.
Antyseptyka
Inaczej dezynfekcja. Działanie mające na celu zapobieganie zakażeniom. Polega na niszczeniu drobnoustrojów chorobotwórczych.
Antyutleniacze (antytoksyny)
Substancje (m.in. witamina A, C, E) blokujące szkodliwe działanie wolnych rodników poprzez wiązanie wolnych cząstek tlenu w organizmie. Brak antyutleniaczy prowadzi do szybkiego procesu starzenia i rozwoju dolegliwości, ponieważ „zużywają się” komórki i tkanki organizmu.
Aromaterapia
Dziedzina będąca połączeniem medycyny naturalnej i zielarstwa. Działanie medyczne polega na reakcjach chemicznych, ew. fizycznych substancji pochodzenia roślinnego. Oprócz delikatnego wpływu na organizm większość efektów opiera się na psychice. Zabiegi aromaterapii mają na celu ogólną poprawę kondycji organizmu człowieka poprzez wspomaganie przywrócenia naturalnej homeostazy.
Awitaminoza
Stan chorobowy, objawiający się brakiem witamin lub konkretnej witaminy w organizmie. Nieleczona prowadzi do ostrych chorób oraz zapaleń.
B
Bez czarny
Korzystnie
wpływa na przepływ moczu, trawienie, eliminację toksyn.
Bezsenność
Kłopoty z zasypianiem, zaburzenia snu, spowodowane stresem, chorobami.
Białka
Związki, występujące we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Odgrywają zasadniczą rolę we wszystkich procesach biologicznych. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są: węgiel (C), tlen (O), wodór (H), azot (N), siarka (S) oraz fosfor (P).
Biotyna
Jest niezbędna do zachowania zdrowego wyglądu skóry, włosów i paznokci. Nazywana również witaminą H i należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest odporna na obróbkę termiczną, dlatego nie ulega zniszczeniu pod wpływem gotowania, smażenia i pieczenia. Ulega natomiast stopniowej dezaktywacji pod wpływem promieniowania UV. Biotyna jest niezbędna do prawidłowej przemiany materii. Bierze udział w metabolizmie tłuszczów. Współdziała w przemianie aminokwasów i cukrów.
Błonnik pokarmowy
To składniki organiczne błon komórkowych i roślinnej tkanki podporowej pozostałe po usunięciu z nich białek, węglowodanów i tłuszczów. Błonnik pokarmowy to część żywności pochodzenia roślinnego, oporna na działanie enzymów znajdujących się w przewodzie pokarmowym człowieka.
Bulimia
Termin określający żarłoczność psychiczną. Jest zaburzeniem odżywiania polegającym na nadmiernym spożywaniu pokarmów, a następnie podejmowaniu działań takich jak: wywoływanie wymiotów, głodówki, używanie środków przeczyszczających, czy nadmierna aktywność fizyczna.
C
Celulaza
Inaczej błonnik, stanowiący tę część żywności pochodzenia roślinnego, która jest odporna na działanie enzymów trawiennych w przewodzie pokarmowym człowieka. Chociaż błonnik nie ulega trawieniu, to spełnia on istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Błonnik występuje w naturze pod wieloma postaciami, choć jego zasadniczy charakter rozróżnia się ze względu na rozpuszczalność w wodzie: rozpuszczalny oraz nierozpuszczalny.
Cholesterol
Związek tłuszczowy niezbędny do życia, ponieważ bierze m.in. udział w tworzeniu hormonów, witaminy D i jest składnikiem błon komórkowych. Nadmiar cholesterolu jest groźny dla zdrowia, jest skutkiem niewłaściwej diety. Złogi cholesterolowe są głównie powodem wystąpienia miażdżycy, zakrzepów i chorób serca.
Choroba wieńcowa
Dolegliwości związane z długotrwałym niedostatecznym zaopatrzeniem mięśnia sercowego w tlen i składniki odżywcze, co prowadzi do niedotlenienia serca. Dolegliwości te prowadzą do dalszych powikłań.
Choroby reumatyczne
Dolegliwości związane z przewlekłymi zmianami zapalnymi w obrębie tkanki łącznej. Objawia się najczęściej zmianami w stawach i kościach (bóle, ograniczenie ruchomości, usztywnienie).
Chrom (Cr)
Korzystnie wpływa na poziom glukozy oraz metabolizm.
Chrząstnica kędzierzawa
Korzystnie wpływa na trawienie.
Cierniopląt guarany
Rozluźnia układ nerwowy i mięśniowy.
Cukrzyca
Grupa dolegliwości związanych z podwyższonym poziomem cukru we krwi, który spowodowany jest nieprawidłowym działaniem lub brakiem insuliny (hormonu produkowanego przez trzustkę).
Cynk (Zn)
Jest istotnym składnikiem ponad 200 enzymów, które uczestniczą w procesach trawienia, rozmnażania oraz odbudowy tkanek.
Czeremcha amerykańska
Korzystnie wpływa na funkcjonowanie nerek, reguluje
funkcjonowanie układu trawiennego.
Czynniki genetyczne
Uwarunkowania, które dziedziczymy po rodzicach, od których w pewnym stopniu zależne jest nasze zdrowie, odporność albo podatność osobnika na konkretne stany chorobowe.
D
Depresja
Zespół zaburzeń psychicznych, których objawami są np. obniżony nastrój, negatywny obraz siebie, problemy z podejmowaniem działań, zaburzenia codziennego rytmu funkcjonowania.
Detoksykacja organizmu
Oczyszczenie organizmu z nagromadzonych toksyn.
Dieta
Plan żywieniowy, przygotowany specjalnie w zależności od konkretnego zapotrzebowania organizmu. Jest modyfikacją podstawowego żywienia. Wyróżniamy kilkadziesiąt jej rodzajów: np. bezglutenowa, proteinowa, wegetariańska czy optymalna.
Drapacz lekarski
Wspomaga podczas menstruacji, stresu i wahania nastrojów.
Drzewo cynamonowe
Reguluje funkcjonowanie układu trawiennego.
Dzika róża
Bogata w witaminę C, wspomaga funkcje odpornościowe,
pozytywnie wpływa na wątrobę.
E
Edukacja zdrowotna
Proces, w trakcie którego naucza się dbać o zdrowie własne i innych. Uświadamia związki pomiędzy zdrowiem człowieka a jego stylem życia.
Ekologia
Dziedzina nauki o współzależnościach między organizmami a otaczającym je środowiskiem.
Ekstrakt ginko biloba
Pobudza krążenie, wzmacnia naczynia krwionośne, neutralizuje wolne rodniki, wzmacnia tkankę łączną skóry - co zapobiega jej starzeniu, działa przeciwzapalnie.
Enzymy
Substancje, rodzaje białek, które występują w organizmie i przyspieszają reakcje w nim zachodzące.
F
Fosfor (P)
Ważny dla metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i
białek, korzystnie wpływa na rozprowadzanie substancji odżywczych w organizmie.
G
Glukoza
Cukier w czystej postaci, prosty. Znajduje się w ludzkiej i zwierzęcej krwi, jak również w innych płynach ustrojowych roślin i zwierząt.
Goryczka żółta
Poprawia apetyt, działa korzystnie na funkcjonowanie wątroby.
H
HDL
„Dobry cholesterol” norma u kobiet 40-80 mg/dl, u mężczyzn 35-70 mg/dl. Chroni tętnice przed rozwojem miażdżycy, bowiem transportuje cholesterol ze światła tętnicy do wątroby, gdzie ulega przeróbce na kwasy żółciowe.
Hipowitaminoza
Stan niedoboru witamin w organizmie człowieka, objawiający się różnymi zaburzeniami, charakterystycznymi dla niedoboru poszczególnych witamin. Pojawia się podczas zwiększonego zapotrzebowania organizmu na składniki odżywcze, podczas rekonwalescencji lub przy ubogiej w witaminy diecie. Z czasem, podczas nielecze nia, przechodzi w awitaminozę.
Holistyka
Filozofia zdrowia, podejście do zdrowia polegające na zachowaniu równowagi wszystkich części organizmu - ciała, umysłu i ducha. Głównym przesłaniem holistyki jest traktowanie człowieka jako całości.
Homeopatia
Dziedzina medycyny niekonwencjonalnej, w której stosuje s ię wykonane w specyficzny sposób bardzo rozcieńczone roztwory wodno-alkoholowe różnych substancji. Posiada szerokie grono zarówno zwolenników, jak i przeciwników.
Homeostaza
Podstawa utrzymania dobrej kondycji organizmu, w związku z czym podłożem chorób i dolegliwości są mechanizmy zaburzenia homeostazy w organizmie.
Hormony
Związki chemiczne wydzielane przez gruczoły lub tkanki. Hormony regulują i wywierają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie tkanek organizmu.
I
Interferon
Lek stosowany do leczenia stwardnienia rozsianego, zapalenia wirusowego wątroby, zwiększający odporność.
Inulina
Surowiec do otrzymywania syropu wysokofruktozowego, który jest substytutem cukru w pieczywie, słodyczach, dżemach, produktach mlecznych, deserach mrożonych, napojach gazowanych i niegazowanych, marynatach, dodatkach do potraw, owocach puszkowych, sosach sałatkowych, itp. Preparaty z zawartością inuliny wspomagają odchudzanie. W technologii żywności stosowana jako środek zastępujący tłuszcz w produktach cukierniczych. Prebiotyk ? stymuluje wzrost korzystnej mikroflory przewodu pokarmowego, wspomaga obniżenie poziomu cholesterolu i lipidów w surowicy krwi, usprawnia pracę przewodu pokarmowego przeciwdziałając zaparciom, wspomaga redukcję toksycznych metabolitów, poprawia wchłanianie wapnia z układu pokarmowego.
J
Jeżówka purpurowa
Korzystnie wpływa na
funkcjonowanie układu odpornościowego, poprzez stymulację białych krwinek.
Zwiększa produkcję interferonu, który
jest ważną częścią układu odpornościowego.
Jod (I)
Jest ważny dla normalnego funkcjonowania tarczycy i
normalnego wytwarzania jej hormonów tarczycy, utrzymania prawidłowego stanu skóry
i prawidłowego metabolizmu prowadzącego do wytwarzania energii.
K
Kardamon malabarski
Korzystnie wpływa na trawienie i stawy.
Kondycja
Obecny stan fizjologiczny organizmu. Wpływ na niego mają czynniki środowiska zewnętrznego oraz prowadzony tryb życia. Wynika on np. ze sposobu odżywienia i wytrenowania organizmu, czy zabiegów pielęgnacyjnych.
Koniczyna łąkowa
Korzystnie wpływa na prawidłowość procesów mnożenia się komórek, pozytywnie wpływa na odporność.
Koper włoski
Zawiera
liczne witaminy, pozytywnie wpływa na stan naczyń krwionośnych.
Krwawnik pospolity
Korzystnie wpływa na ciśnienie, reguluje funkcjonowanie układu trawiennego.
Ksenobiotyk (np. antybiotyk, dioksyna)
Związki chemiczne występujące w organizmie, które nie są przez organizm produkowane, ani też w normalnych warunkach nie są przyjmowane z pożywieniem. Większość ksenobiotyków ulega w organizmie ludzkim biotransformacji, za wyjątkiem związków silnie polarnych lub lotnych. Efektem przemian ksenobiotyków jest zwiększenie ich hydrofilności, co umożliwia wydalanie ich z organizmu w moczu lub żółci. Natomiast w wyniku reakcji: utlenienia, redukcji czy hydrolizy może dojść do zwiększenia aktywności i toksyczności ksenobiotyku.
Kwas foliowy
To witamina z grupy B (B9). Kwas foliowy bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych (materiału genetycznego komórek) i dlatego jest niezbędny w procesie wzrostu i rozmnażania. Jego obecność jest konieczna do powstawania w szpiku czerwonych krwinek, rozwoju i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Usprawnia pracę układu pokarmowego.
Kwasy organiczne
Organiczne związki chemiczne z kwaśnymi właściwościami. Rozróżniamy m.in.: kwas mlekowy i octowy. Stosowane w celu konserwacji żywności, znajdują się w krwi oraz w moczu człowieka.
L
L-arginina
Wspomaga poprawne funkcjonowanie organizmu, wspomaga wydalanie z organizmu wraz z moczem szkodliwych produktów powstałych w procesie rozkładu białek, reguluje ciśnienie krwi.
L-karnityna
Wspomaga redukcję masy ciała, zwiększa wydolność organizmu oraz przyczynia się do zaopatrywania mięśni w energię, jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania mięśnia sercowego i mięśni szkieletowych.
L-tyrozyna
Wspomaga aktywność orgaznimu oraz odporność na stres.
Laktaza
Enzym wytwarzany w nabłonku jelita cienkiego. Laktaza jest niezbędna w procesie trawienia przy hydrolizie laktozy zawartej w mleku. Niedobór tego enzymu powoduje zespół objawów określanych jako nietolerancja laktozy. Większość dorosłych ludzi cierpi na tę dolegliwość.
Lawenda
Oddziałuje kojąco.
LDL
Znany powszechnie jako "zły" cholesterol lub beta-lipoproteina. Powoduje podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi przez jego transport z wątroby do tkanek. Nieodpowiednia dieta obfitująca w pożywienie z dużą ilością cholesterolu i tłuszczów nasyconych podwyższa stężenie LDL. Wszystko to powoduje rozwój miażdżycy i zwiększa ryzyko choroby wieńcowej. Za korzystny dla zdrowia uważa się niski poziom LDL.
Lucerna siewna
Łagodzi
dyskomfort ze strony układu pokarmowego, rozluźnia.
Lukrecja
Reguluje funkcjonowanie układu trawiennego.
M
Magnez (Mg)
Jest
ważny dla bilansu elektrolitów, prawidłowego metabolizmu prowadzącego do
wytwarzania energii, prawidłowej neurotransmisji i napięcia mięśni w tym
mięśnia sercowego, prawidłowego podziału komórek, utrzymania w należytym stanie
kości i zębów oraz dla prawidłowej syntezy białek.
Makrobiotyka
Rodzaj diety (spożywanie zbóż, kasz i nasion w celu oczyszczenia organizmu). Opiera się na założeniach starożytnej, chińskiej medycyny.
Makroelementy
Pierwiastki niezbędne w niewielkich dawkach do prawidłowego funkcjonowania organizmu, na które ten wyraża zapotrzebowanie w ilości większej niż 100 mg dziennie. Do makroelementów zalicza się m.in.: tlen, wodór, azot, wapń, magnez, potas, sód, chlor, fosfor, żelazo.
Mangan (Mn)
Ochrania DNA, tłuszcze i białka przed
zniszczeniem oksydacyjnym, pomaga zapewnić utrzymanie prawidłowego stanu kości
oraz prawidłowego metabolizmu prowadzącego do wytwarzania energii.
Medycyna alternatywna
Inaczej niekonwencjonalna, polega na leczeniu ziołami oraz naturalnymi metodami leczenia, praktykuje się w niej np. medytację, akupresurę.
Melasa
Zawiera wszystkie biologicznie aktywne substancje pierwotnej rośliny – trzciny cukrowej (kompletny zestaw ważnych pierwiastków śladowych i substancji organicznych). Uczestniczy w produkcji krwi, zwalcza anemię, oczyszcza układ krwionośny.
Melisa lekarska
Korzystnie
wpływa na układ nerwowy, wspomaga trawienie, korzystnie oddziałuje na serce,
łagodzi reakcje organizmu.
Metabolizm
Inaczej przemiana materii i energii. Tym mianem określa się wszystkie przemiany biochemiczne zachodzące w żywych organizmach. Metabolizm obejmuje tysiące różnych reakcji chemicznych. Elementami i produktami przemiany materii są m.in. białka, kwasy nukleinowe, cukry, tłuszcze, enzymy, hormony, witaminy.
Męczennica cielista
Obniża poziom cholesterolu, wspomaga proces zasypiania.
Miedź (Cu)
Jest ważna dla ochrony DNA, białek i tłuszczy przed
stresem oksydacyjnym dla normalnego funkcjonowania systemu odpornościowego,
utrzymania prawidłowej tkanki łącznej, prawidłowego metabolizmu prowadzącego do
wytwarzania energii, normalnego funkcjonowania systemu nerwowego, utrzymania
prawidłowego stanu skóry i pigmentacji włosów oraz dla transportu żelaza.
Mikroelementy (pierwiastki śladowe)
Pierwiastki chemiczne występujące w organizmie w bardzo małych ilościach i niezbędnych do jego prawidłowego funkcjonowania. Do mikroelementów zalicza się pierwiastki, na które organizm zgłasza zapotrzebowanie w ilości mniejszej niż 100 mg na dobę. Są nimi: miedź, cynk, mangan, jod, fluor, kobalt, selen, molibden, chrom, nikiel, cyna, wanad, krzem.
Miłorząb dwuklapowy
Pomaga przy nadwrażliwości na czynniki zewnętrzne.
Minerał
Jest związkiem chemicznym, mieszaniną pierwiastków, rzadziej pierwiastkiem.
Minerały
Składniki niezbędne do rozwoju i prawidłowego wzrostu organizmu. Minerały to m.in.: żelazo, jod, wapń, magnez, cynk, fosfor. Są one bardzo ważnym składnikiem procesów przemiany materii w organizmie człowieka.
Morszczyn pęcherzykowaty
Ułatwia zachowanie prawidłowej masy ciała i wspomaga trawienie, korzystnie wpływa na poziom cholesterolu.
N
Nadciśnienie tętnicze
Choroba układu krążenia, polegająca na okresowym lub stałym podwyższeniu poziomu ciśnienia tętniczego krwi. Objawy najczęściej nie są widoczne, a choroba wykrywana jest nierzadko podczas rutynowych badań lekarskich.
Narkomania
Uzależnienie od substancji chemicznych, wpływających na czynności mózgu.
Naturalny produkt
Jest stworzony ze składników występujących w naturze, ulega biodegradacji, nie zawiera chemicznych dodatków i nie był testowany na zwierzętach. Podczas oceny, czy produkty jest naturalny, bierze się pod uwagę jego proces produkcji na każdym etapie oraz wpływ na człowieka i środowisko naturalne.
Naturopatia
Naturalne podejście do poprawiania zdrowia i leczenia chorób. Zalicza się do niej akupresurę, homeopatię, zioła, masaże.
Nerwica
Zaburzenia lękowe, objawiające się często nadmierną potliwością, szybszym biciem serca, dreszczami i zawrotami głowy.
O
Ocet bambusowy
Posiada właściwości przeciwzapalne i przeciwgrzybiczne, wspomaga proces usuwania toksyn z organizmu.
Ocet drzewny
Posiada właściwości regeneracyjne, wspomaga oczyszczanie organizmu, wchłania i redukuje toksyny.
Ostropest plamisty
Korzystnie oddziałuje na wątrobę i procesy trawienne.
Otyłość
Proces chorobowy, objawiający się nadmiernym gromadzeniem tłuszczów w organizmie. Najczęstszymi następstwami otyłości są choroby układu krążenia i cukrzyca.
P
Pieprzowiec owocowy
Obniża
stopień wrażliwości organizmu, wspomaga układ
krążenia oraz prawidłowe funkcjonowanie narządów ruchu.
Pierwiastki śladowe
Pierwiastki wystepujące w śladowych (bardzo małych) ilościach w organizmach. Niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Złe odżywianie lub zła jakość odżywiania prowadzi do ich niedoboru.
Potas (K)
Korzystnie wpływa na rytm bicia serca i ciśnienie krwi oraz na sprawność umysłową.
Pracoholizm
Nierzadko uważany za kolejną chorobę cywilizacyjną, będący stanem uzależnienia od wykonywanej pracy. Stan ten prowadzi do zaburzenia równowagi pomiędzy najważniejszymi elementami życia codziennego.
Prawoślaz lekarski
Korzystnie
wpływa na układ oddechowy w tym oskrzela i płuca oraz na układ pokarmowy w tym
funkcjonowanie żołądka i jelit.
Profilaktyka zdrowia
Proces dbania o zdrowie, zanim jego stan się nie pogarsza. Są to działania, mające na celu zapobieganie chorobom, utrzymywanie zdrowego stylu życia.
Proteaza
Enzym biorący udział w trawieniu białka oraz w krzepnięciu krwi.
Proteiny
Zbudowane z aminokwasów białka, regulują procesy żywnościowe, przyspieszają metabolizm.
R
Rdest wielokwiatowy
Pozytywnie wpływa na prawidłowy poziom cholesterolu, czynności nerek i wątroby.
Reumatyzm
Choroba układu immunologicznego, objawiająca się bólem mięśni i stawów. Leczenie w głównej mierze polega na zwiększonej aktywności fizycznej oraz prawidłowej diecie.
Rumianek pospolity
Wspomaga system nerwowy i procesy trawienne, rozluźnianie
kolek, pomaga regulować przewód pokarmowy poprzez korzystne oddziaływanie na
funkcje żołądka i jelit, korzystnie wpływa na procesy zasypiania.
S
Sadziec przerośnięty
Wspomaga funkcje odpornościowe, poprawia apetyt i trawienie.
Samopoczucie
Odczuwany stan fizyczny i psychiczny, wynikający z naszego postępo wania i okoliczności oraz spojrzenia na nie.
Selen (Se)
Świetny przeciwutleniacz, wspiera poprawny wzrost i zdolność rozrodczą.
Skrzyp polny
Korzystnie wpływa na stan naczyń krwionośnych, ułatwia odbudowę komórek i odnowę tkanki łącznej.
Sok z czarnej marchwi
Odpowiada za kolor produktu, stosowany jest jako naturalny konserwant.
Sok z czerwonych winogron
Jest przeciwutleniaczem, wspomaga utrzymanie odpowiedniego poziomu cholesterolu LDL i utrzymuje krzepnięcie krwi na odpowiednim poziomie.
Sok z wiśni
Ułatwia przyswajanie składników aktywnych i nada-je produktowi charakterystyczny smak.
Sód (Na)
Reguluje gospodarkę wodną organizmu człowieka, bierze udział w metabolizmie białek i węglowodanów, korzystnie wpływa na ciśnienie w naczyniach krwionośnych.
Stany patologiczne zdrowia
Odbiegające od normy stany zdrowotne.
Stres
W ujęciu medycznym definiowany jest jako zaburzenie homeostazy (równowagi) organizmu, będące reakcją na bodziec psychiczny lub fizyczny. Powszechnie uważa się, że jest to zjawisko szkodliwe, jednak w rzeczywistości wyłącznie zbyt silny lub długotrwały stres przynosi działania niepożądane. Stres zbyt silny, czyli przekraczający indywidualne możliwości adaptacyjne jednostki. Natomiast umiarkowany stres zwiększa możliwości radzenia sobie z wymaganiami adaptacyjnymi otoczenia, dzięki czemu umożliwia rozwój psychiczny.
Suplement
Dodatek, uzupełnienie. Suplementy diety (np. Onyx Plus, preparaty witaminowe, ziołowe czy zawierające minerały) nie zwalniają z obowiązku dostarczania organizmowi substancji odżywczych w potrzebnych mu dawkach.
Syrop klonowy
Jest naturalnym środkiem słodzącym, bogatym w mangan i cynk.
Szałwia lekarska
Korzystnie wpływa na
układ oddechowy, zęby, dziąsła i układ trawienny, przyczynia się do zachowania
równowagi
mikrobiologicznej układu trawiennego.
T
Tauryna
Pomaga w regulacji poziomu cukru we krwi oraz poziomu cholesterolu, ogranicza proces rozpadu białek, wspomaga regulację wydzielania insuliny.
Tłuszcze
Spełniają w diecie człowieka ważne role, jak dostarczanie energii , dostarczanie niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Umiarkowane ilości tłuszczy są niezbędnym składnikiem pokarmowym człowieka, jednak nadmiar – w szczególności nasyconych – sprzyja chorobom układu krążenia i może powodować nadwagę. Zapotrzebowanie na tłuszcz jest mniejsze u osób starszych i prowadzących mało aktywny fizycznie tryb życia.
Toksyny
Trucizny gromadzone w naszym organizmie, prowadzące do przemęczenia oraz wielu chorób. Znajdują się m.in. w konserwowanej żywności, a także w zanieczyszczonym środowisku.
Tolerancja powysiłkowa
To zdolność do szybkiego usuwania objawów zmęczenia. Jej miarą są wskaźniki restytucji powysiłkowej (wypoczynek), np. częstość tętna, częstość oddechów, RRs (ciśnienie skurczowe), stężenie kwasu mlekowego.
Traganek błoniasty
Przyspiesza metabolizm komórkowy, wzmaga syntezę białek w wątrobie, wzmacnia system immunologiczny, reguluje czynność nadnerczy, korzystnie oddziałuje na ciśnienie tętnicze krwi.
Trawienie
Proces rozkładu składników pokarmowych, wchłanianych później w przewodzie pokarmowym. Procesy trawienia rozpoczynają się w jamie ustnej, natomiast najintensywniej odbywają się w je licie cienkim.
Proces rozkładu składników pokarmowych, wchłanianych później w przewodzie pokarmowym. Procesy trawienia rozpoczynają się w jamie ustnej, natomiast najintensywniej odbywają się w je licie cienkim.
Turmaliny
Wpływają na przenoszenie, oczyszczanie i wyzwalanie energii oraz na stabilizację całego systemu nerwowego, pomagają usuwać blokady w naczyniach krwionośnych i usprawniać krążenie krwi i metabolizm, wspomagają system immunologiczny.
Tymianek pospolity
Oddziałuje bakteriostatycznie, wspomaga prawidłową mikroflorę przewodu pokarmowego.
W
Wapń (Ca)
Jest ważny dla utrzymania w należytym stanie kości i
zębów, prawidłowej pracy mięśni i neurotransmisji, normalnej krzepliwości krwi,
prawidłowego funkcjonowania enzymów trawiennych oraz prawidłowego metabolizmu
prowadzącego do wytwarzania energii.
Wąkrota
Korzystnie wpływa na ciśnienie i komórki mózgu.
Wegetarianizm
Rodzaj diety, której największym wyróżnikiem jest niespożywanie produktów mięsnych. Istnieje kilka odmian wegetarianizmu, między innymi weganizm, który wyklucza z diety wszelkie produkty pochodzenia zwierzęcego, w tym jajka, mleko czy miód.
Wellness
Styl życia (trend), polegający na dbaniu o zdrowie fizyczne i psychiczne; dbanie o kondycję fizyczną, pozytywne myślenie, zdrowe i racjonalne odżywianie, ćwiczenia relaksujące.
Węglowodany
Organiczne związki chemiczne, złożone z następujących pierwiastków: węgla (C), wodoru (H) i tlenu (O). W organizmie człowieka pełnią funkcję przede wszystkim energetyczną oraz odżywczą.
Wirus
Czynnik zakaźny atakujący system immunologiczny. Przeciw wirusom stosowane są szczepionki, powodujące zwiększenie odporności.
Witamina
Organiczny związek chemiczny, który odpowiada za regulację procesów zachodzących w organizmie. Dzięki witaminom nasze ciało może prawidłowo funkcjonować i bronić się przeciwko zagrożeniom z zewnątrz.
Witamina A
Jest ważna dla prawidłowych podziałów komórkowych,
normalnego funkcjonowania systemu odpornościowego, utrzymania prawidłowego
stanu skóry i błon śluzowych, utrzymania dobrego wzroku oraz prawidłowego
metabolizmu żelaza.
Witamina B1
Jest ważna dla prawidłowego metabolizmu prowadzącego
do wytwarzania energii, prawidłowej pracy serca i prawidłowego funkcjonowania
system nerwowego.
Witamina B12
Przyczynia się do prawidłowego wytwarzania czerwonych
krwinek, prawidłowych podziałów komórek, prawidłowego metabolizmu prowadzącego
do wytwarzania energii i normalnego funkcjonowania systemu odpornościowego.
Witamina B2
Ważna w procesie metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczów, wspomaga wzrost, wzrok.
Witamina B3
Jest ważna dla prawidłowego metabolizmu prowadzącego
do wytwarzania energii, normalnego funkcjonowania systemu nerwowego, utrzymania
prawidłowego stanu skóry i błon śluzowych.
Witamina B5
Jest ważna dla prawidłowego metabolizmu prowadzącego
do wytwarzania energii, normalnego funkcjonowania procesów myślowych, normalnej
syntezy i metabolizmu hormonów sterydowych, witaminy D i niektórych
neurotransmiterów.
Witamina B6
Jest ważna dla prawidłowego metabolizmu białek i
glikogenu, normalnego funkcjonowania systemu nerwowego, prawidłowego
wytwarzania krwi, prawidłowego funkcjonowania systemu odpornościowego i
regulacji aktywności hormonalnej.
Witamina B9
Jest ważna dla tworzenia krwi, metabolizmu
homocysteiny, prawidłowego funkcjonowania systemu odpornościowego i
prawidłowego podziału komórek.
Witamina C
Jest ważna dla normalnego funkcjonowania systemu
nerwowego, przyswajalności żelaza, prawidłowego metabolizmu prowadzącego do
wytwarzania energii, dla normalnego funkcjonowania systemu odpornościowego,
chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.
Witamina D3
Jest ważna dla utrzymania prawidłowego stanu
kości i zębów, wchłaniania i wykorzystania wapnia i fosforu oraz prawidłowego
poziomu wapnia we krwi i prawidłowego podziału komórek.
Witamina E
Reguluje krzepliwości krwi, jest skutecznym
przeciwutleniaczem, sprzyja regeneracji i wzrostowi masy mięśniowej oraz innych
tkanek, łagodzi zmęczenie.
Witamina H
Jest ważna dla prawidłowego metabolizmu prowadzącego
do wytwarzania energii, prawidłowego metabolizmu składników odżywczych w tym
tłuszczów i białek, utrzymania prawidłowego stanu skóry i błon śluzowych, utrzymania
prawidłowego stanu włosów oraz dla normalnego funkcjonowania systemu nerwowego.
Wolne rodniki
Wolne cząstki tlenu, które powstają w organizmie na skutek metabolizmu. Ich nadmiar szkodzi. Wolne cząsteczki dążą, bowiem do ?związku? odrywając losowo części błon komórkowych organizmu czy DNA. Wolne rodniki obarcza się winą za starzenie się,
a nawet powstawanie nowotworów. Dlatego tak ważne są w diecie antyutleniacze.
Wytrzymałość wysiłkowa
To zdolność organizmu do kontynuowania pracy fizycznej o określonej intensywności.
Z
Zaparcia
Zbyt rzadkie lub utrudnione oddawanie stolca. Mogą występować w przypadku spożywania produktów z małą zawartością płynów i błonnika, prowadzenia siedzącego trybu życia, oraz u osób w podeszłym wieku, u noworodków i u kobiet w zaawansowanej ciąży.
Zdolność wysiłkowa
To zespół właściwości psychofizycznych organizmu, umożliwiający wykonanie określonych czynności, związanych i obciążeniem fizycznym.
Zgaga
Piekący ból w jamie ustnej oraz przełyku, spowodowany cofan iem się zawartości żołądka do przełyku. Leczenie powinno odbywać się za pośrednictwem lekarza.
Zielona herbata
Odmiana herbaty chińskiej. Nie ulega fermentacji, co powoduje, że jest bogata w wiele antyoksydantów oraz witamin. Wspomaga odchudzanie, hamuje procesy starzenia się.
Zioła
Rośliny mające znaczenie w lecznictwie, które zawierają substancje wpływające na metabolizm człowieka i dostarczające surowców zielarskich.
Ż
Żelazo (Fe)
Jest ważne dla normalnego funkcjonowania czerwonych
krwinek i hemoglobiny, normalnego transportu tlenu, prawidłowego metabolizmu
prowadzącego do wytwarzania energii, normalnego funkcjonowania systemu
odpornościowego, prawidłowych funkcji poznawczych i prawidłowych podziałów
komórek.
Żeń-szeń syberyjski
Korzystnie wpływa na siłę organizmu, wspomaga go w zmęczeniu i wyczerpaniu.
